Fournier kartak: hordago eta kanta

Fournier kartak: hordago eta kanta

Hitzak: Naia Zubeldia / Argazkiak: Mito
FB
PN
X

Share 

Lehen Mus partidak Gizpukoaren bihotzean iragan ziren. Euskal pokerrari XVIII. mendeaz geroztik egiten zaio erreferentzia.

Larramendi aitak, adibidez, honela idatzi zuen 1756an, Corografía o descripción general de la muy noble y leal Provincia de Guipúzcoa liburuan : “Mus. Horrela deitzen diote karta-joko oso jostagarri eta euskaldun-euskaldunari”. Partidetan erabiltzen diren hitzak ez dira ordutik aldatu, eta euskarazkoak dira denak: hordago, enbido, eduki eta abar.

Heraclio Fournier (1849-1916)
Gasteizko Fournier fabrika, XIX. mende bukaeran

Heraclio Fournier : kartetan errege
Heraclio Fournier inprimatzaile frantses familia batekoa zen. 19 urterekin, 1870ean, Gasteizen litografia tailerra zabaltzea erabaki zuen. Zazpi urte geroago, Diaz de Olano margolariari eta hiriko arte eskolako irakasleari Vitoria jokorako marrazkiak egin zitzaten eskatu zien. Oharkabean, Fournierrek “baraja española” ere esaten zaion grafismo harrigarriko karta-jokoaren oinarria sortu zuen.

40 kartako jokoa Mus jokalariek berehala berenganatu zuen. Grafismo zainduko kartak herri tradizioari hertsiki lotu zitzaizkion. 1889an, Parisko Erakusketa Unibertsalean saritu zuten.

Mus partida – Ramiro Arrue (1892-1971) – Baionako Euskal Museoa

Munduko lau haizeetara
Fournier karten arrakasta ez zen Musera mugatu. Marka etengabe hazi zen, eta aniztu, merkatu berriak bereganatzeraino. 1986an, Naipes Heraclio Fournier SA eta The United States Playing Card Company enpresek bat egin zuten, eta joko karten merkatuko munduko lider bilakatu.

Fournier enpresaren logotipo zaharra, bere lantegiarekin Gasteizen.

“Nazioartean hedatuta ere, Fournierrek erroak ez zituen saldu.”

Orain ere, kartak Araban ekoizten dituzte, eta mundu osoko kasinoak elikatzen. Euskal diasporari esker, mundu zabaleko Mus txapelketetan ibiltzen dira dantzan, Buenos Airestik Vancouverrera eta Sydneyra.

Fournier kartak trebezia paregabe baten ikur dira. Mendetako tradizioa iraunarazten dute eta, aldi berean, munduko merkatuari egokitzen dakite. Partida aspaldi hasi bazen, ez da bukatzekotan, ezta gutiagorik ere.

Hemendik liburua: Euskal Herriko 50 objektu ikonikoren istorioak